شمس الدين محمد بن محمود آملي
526
نفائس الفنون في عرائس العيون ( فارسى )
بود بستانيم و آن را از عدد مجموع اسم نقصان كنيم و باقى را در بيت ثانى سطر ثالث عرضى وضعكنيم . پس مجموع آنچه در بيت اول و ثالث و رابع سطر ثانى عرضى موضوع بود بستانيم و آن را از عدد مجموع اسم نقصان كنيم و باقى را در بيت دويم اين سطر وضعكنيم و وضع اسم تمام شود . و اگر بعضى اعداد مكرر شوند بايد كه تغيير و تبديل اعداد بكنند تا بر وجهى واقعشود كه هيچ عدد مكرر نباشد . و چون وضع اسم بر وجه اول بهر دو طريق ذكر كرده شد بوجه دويم نيز اشارتى كرده شود و آن چنانستكه عدد مجموع حروف اسم را جمعكنند و چنان سازند كه وفق مربع آن مجموع باشد و طريق وضع آن چنان باشد كه اعداد را بر وضع طبيعى از واحد تا هشت وضعكنند بطريق سير فرس و فرزين چنان كه ذكر رفت باز اگر خواهند اعداد چهارگانه اول را اعنى از واحد تا 4 بستانند و هر يكى را از هفده نقصان كنند و باقى را در بيت فيل او نهند تا دوازده خانه پر شود و اگر خواهند اربعه ثانيه را اعنى از 6 تا 8 بستانند و هر يكى را از هفده نقصان كنند و باقيرا در بيت فيل نهند . و چون 12 خانهء از اين دو سه طريق ممتلى شوند مجموع عدد حروف اسم بستانند و هفده را از آن نقصان كنند باقى را نگاهدارند و بيت فيل هر يكى از اين بيوت اربعه كه خالىاند بستانند و عددى را كه در آن جا موضوعست از اين باقى محفوظ نقصان كنند و باقى را در بيت خالى مذكور نهند تا هر 4 خانه خالى را بر اينوجه ممتلى گردانند و وضع تمام شود ، و اگر خواهند كه بطريق ديگر وضعكنند از واحد بر ولاى طبيعى هشت خانه را ممتلى گردانند بطريق فرس و فرزين . پس مجموع حروف اسم را به دو قسم مختلف كنند و هر يك از اعداد اربعه اولى را اعنى از واحد تا 4 از احد القسمين نقصان كرده باقى را در بيت فيل او نهند